Фонды музея папоўніліся новым экспанатам

Прыемны падарунак атрымалі супрацоўнікі музея ад даўняга сябра - Блышко Паўла Фёдаравіча. Наш добры знаёмы прэзентаваў...

Ноч музеяў 2026 (працяг)

На музейным свяце ў пятнічны вечар наш музей ператварыўся ў вялікую інтэрактыўную зону, дзе кожны змог знайсці занятак...

Ноч музеяў 2026 (пралог)

Незвычайным пралогам пачалася "Ноч музеяў 2026" у Глыбокім. У гэты пагодлівы майскі вечар запрошаныя госці традыцыйнага...

Пад сцягам нашай краіны

10 мая Цэнтральная плошча нашага горада ўпрыгожылася чырвона-зялёнымі колерамі - тут прайшло ўрачыстае мерапрыемства,...

Тэматычная музейная пляцоўка ў Дзень Перамогі

9 мая ў Дзень Вялікай Перамогі на Цэнтральнай плошчы горада працавала тэматычная музейная пляцоўка "Салют! Перамога!". У...

"Хронікі Першамая"

...

Гістарычны буклет “Чорная быль. Чорная боль”

26 красавіка - дзень, калі свет замёр у жаху. У гэты дзень у 1986 годзе адбылася найбуйнейшая катастрофа ў гісторыі атамнай...

 Крэдытная марка (аверс)Пасля заканчэння савецка-польскай вайны (1919-1921) у польскіх вайсковых частках пачалі стварацца кааператывы, якія аб'ядноўвалі ў якасці пайшчыкаў афіцэраў, падафіцэраў, а ў некаторых частках - радавых і вольнанаёмных служачых. Ваенныя кааператывы забяспечвалі сваіх пайшчыкаў прадуктамі і таварамі па цвёрдых цэнах.

Так як пры адсутнасці крэдыту ў кааператыве, яго члены сталі б звяртацца за пакупкамі ў крэдыт да іншых гандляроў, тавары пайшчыкам адпускаліся ў крэдыт, які быў арганізаваны шляхам выдачы крэдытных марак, сума якіх запісвалася ў кнігу, а па гэтых марках кааператыўная крама адпускала тавары і прадукты . Пры атрыманні жалавання кожны член-пайшчык пагашаў свой доўг і яму зноў выдаваліся крэдытныя маркі (вернутыя з крамы ў праўленне) з запісам у кнігу. Такім чынам, адбываўся шматразовы абарот гэтых марак, якія мелі хаджэнне толькі ў межах кааператыва дадзенай вайсковай часткі.

Крэдытная марка (рэверс)Крэдытныя маркі былі металічныя і папяровыя. Металічныя былі больш выгаднымі, так як менш зношваліся ў працэсе абароту. Для іх чаканкі выкарыстоўвалі алюміній, цынк, жалеза, медзь, бронзу, латунь ці нікель. Свае крэдытныя маркі выпускаў і кааператыў 7 батальёна корпуса памежнай аховы ў Падсвіллі. Металічныя крэдытныя маркі выпускаліся ў двух наміналах: цынкавыя «20 грошаў» і «1 злоты» з алюмінію. Надпіс на манеце быў наступны: "SPOLDZ. 7 BAONU. КОР. PODSWILE" (Кааператыў 7 батальёна корпуса памежнай аховы). "MARKА КREDYTOWA" (Крэдытная марка). Адна з такіх манет паступіла ў фонды музея на пастаяннае захаванне.

Маляваны дыван Язэпа ДраздовічаЖывапісны твор мае характэрнае для яго работ афармленне кампазіцыі: у цэнтры - сюжэтны малюнак (начны краявід з замкам і двума белымі лебедзямі), аздоблены расліннай абмалёўкай з кветак і садавіны.

Маляваныя дываны вядомы на Беларусі з канца XIX стагоддзя, аднак найбольшае іх распаўсюджванне прыпадае на 1930-50-я гг. У гэты час вядзецца інтэнсіўнае будаўніцтва беларускай вёскі і насценныя дываны становяцца галоўным упрыгажэннем інтэр’еру сялянскай хаты. Маляваныя дываны Язэпа Драздовіча, большасць з якіх былі створаны на Дзісненшчыне ў 1930-я гады, адрозніваюцца непаўторнымі сюжэтамі і з’яўляюцца гісторыка-культурнай каштоўнасцю нашай краіны.

Напольны гадзіннік у экспазіцыі музеяМеханізм гадзінніка фірмы “Gustav Becker”Драўляны корпус гадзінніка аздоблены дэкорам, унутры змешчаны гадзіннікавы механізм з маятнікам і двума гірамі, а таксама гонг тыпу “Trio Gong”. На цыферблаце змешчана фірменнае кляймо ў выглядзе якара з каронай і літары “G” і “B” – ініцыялы вядомага нямецкага майстра, фабрыканта і заснавальніка гандлёвай маркі – Густава Бекера.
Паколькі на гадзіннікавым механізме адсутнічае серыйны нумар, можна меркаваць, што створаны ён быў не раней 1926 года, калі кампанія-вытворца “Vereinigte Freiburger Uhrenfabriken” спыніла нумарацыю сваёй прадукцыі. Месцам стварэння дадзенага гадзінніка, верагодна, з’яўляецца сілезскі горад Фрайбург (сучасная назва – Свебадзіцы).

Праект помніка ў ГлыбокімУвекавечыць імя Янкі Купалы ў Маскве прадстаўнікі беларускай дыяспары ў Расіі Антон Сабалеўскі і Францішак Каўрыга задумалі амаль дваццаць гадоў назад. У Маскве паэт вучыўся, тут ён і загінуў. Беларускі скульптар Валяр'ян Янушкевіч стварыў па заказу дыяспары 50-сантыметровы бронзавы макет. Аднак да стварэння помніка ў поўны рост - чатыры метры вышынёй - справа не дайшла.

Да святкавання 120-годдзя з дня нараджэння паэта, у Беларусі быў аб’яўлены конкурс праектаў помніка Я.Купалу. Лепшы праект планавалася ўстанавіць у Маскве. У выніку з пяці прадстаўленых работ лепшым быў названы эскіз Льва Гумілеўскага і яго сына Сяргея. Цікава мастацкае рашэнне манумента. Паэт абапіраецца на вясковую агароджу, на якой ляжыць расчыненая кніга. Побач з агароджай выгінаецца вялікі бронзавы ліст папаратніку. У ліпені 2007 года, у сувязі з святкаваннем 125-годдзя з дня нараджэння, у Маскве быў устаноўлены помнік Янку Купалу. Манумент паставілі ў скверы на Кутузаўскім праспекце, непадалёк ад федэральнай трасы Масква - Мінск. Паміж Расіяй і Беларуссю адбыўся своеасаблівы абмен скульптурнымі кампазіцыямі: у Маскве ўсталявалі помнік Купале, а ў Мінску з'явіўся помнік Пушкіну.  Тым часам, змарыўшыся весці перапіску з маскоўскімі ўладамі, ініцыятар ідэі Антон Сабалеўскі выкупіў бронзавага Купалу ў Валяр'яна Янушкевіча і прывёз да сябе на радзіму. Тут у  Глыбокім, ён  падарыў скульптуру нашаму музею. 

За нумарам КП 9699 гэты музейны экспанат назаўжды занесены ў асноўны фонд музея.

Прас спіртавыНапярэдадні святкавання 10-ці гадовага юбілею, нашаму музею быў паднесены незвычайны падарунак - спіртавы прас. Падарыў незвычайны прадмет даўні сябар музея, жыхар Санкт-Пецярбурга Блышко Павел Фёдаравіч. Знаходзячыся на адным з рынкаў Кракава, ён запрыкмеціў гэты ўнікальны прадмет і купіў яго ў падарунак "юбіляру".

Напачатку ХХ стагоддзя спіртавыя прасы лічыліся аднымі з самых практычных прыбораў для прасавання тканін. Развіццё іх вытворчасці ішло вельмі хутка. Выцясняючы звыклыя вугальныя прасы, яны станавіліся незаменным прадметам хатняга ўжытку. Ні дыму, ні куравы, ні паху - прастата канструкцыі, вытанчанасць і бяспека. 

Прас спіртавыНапрыклад, спіртавы прас маркі "Слава" - нікеляваны, дарожны, вагой 2,5 фунта, каштаваў у свой час 5 рублёў. Праз 10 хвілін пасля запальвання прас гатовы да працы. Расходаваў ён усяго на 1,25 капеек спірту ў гадзіну (кошт на 1905 год). Для запальвання гарэлка дастаецца з праса, ставіцца на спецыяльную падстаўку, у ёмкасць якой заліваўся спірт. Калі ўвесь стрыжань гарэлкі пакрываўся агеньчыкамі - яго ўстаўлялі ў прас, які награваўся. Каб загасіць гарэлку - яе вымалі і задзімалі агонь.

Тэадаліт

Тэадаліт найстарэйшай рускай фабрыкі геадэзічных і чарцёжных інструментаў " G.Gerlach Warszawa ". Дакладная дата вырабу дадзенага прыбора пакуль не ўстаноўлена. Прыкладна ў канцы 19-га - пачатку 20-га стагоддзя. Асноўны матэрыял - бронза. Прадмет быў набыты і выкарыстоўваўся землямерам Дзісненскага павета ў 1920-30-я гг. Унукамі землямера падараваны музею ў 2002 годзе. 

G.Gerlach (Густаў Герлах) - нямецкі інжынер і прадпрымальнік які пасяліўся ў Варшаве. У 1852 годзе запусціў "Спецыяльны завод геадэзічных прыбораў Г. Герлах". Адзін з першых заказаў быў вялікі заказ ўрада Расіі для будаўніцтва Транссібірскай чыгуначнай магістралі. У той час завод выпускаў тры тыпы тэадалітаў, два тыпы нівеліра, астралябіі, прафесійныя чарцёжныя інструменты і быў галоўным канкурэнтам найстарэйшай рускай фабрыкі геадэзічных інструментаў «Ф.Швабе». Штаб-кватэра кампаніі размяшчалася ў Варшаве. У 1915 годзе частка актываў кампаніі была перавезена ў Пецярбург. У той жа год памёр заснавальнік кампаніі Густаў Герлах. Пасля смерці бацькі кампанію ўзначаліў яго сын - Эміль Герлах. Пры ім кампанія пашырылася і акрамя геадэзічных прыбораў наладзіла выпуск анемометраў і прыбораў для авіяцыі. Удасканальваліся і геадэзічныя прыборы, якія выпускаліся заводам. У пачатку Другой сусветнай вайны немцы захапілі завод. Актывы кампаніі былі цалкам разбураны. Пасля вайны было прынята рашэнне завод не аднаўляць.

Кафля з гербам кармелітаў босыхТэракотавая керамічная плітка для абліцоўкі печы, як мяркуецца, мясцовай вытворчасці. Вонкавая пласціна кафлі аздоблена малюнкам у выглядзе герба каталіцкага ордэна кармелітаў босых: на ўвянчаным каронай шчыце адлюстравана стылізаваная гара Кармель з крыжам і трыма зоркамі. На жаль, верхняя частка кафлі захавалася дрэнна, з-за чаго амаль не бачны яшчэ адзін элемент герба – рука, якая трымае вогненны меч.
У вуглах кафлі змешчаны лацінскія літары, якіх, хутчэй за ўсё, было чатыры – па адной у кожным вугле. Літары “C” і “D” верагодна звязаны з лацінскай назвай ордэна – Ordo Carmelitarum Discalceatorum, літара “G” можа ўказваць непасрэдна на Глыбокае, дзе ў 1640-х гадах пачаў дзейнічаць адзін з буйнейшых кармеліцкіх манастыроў Вялікага княства Літоўскага.

МухалоўкаСтарадаўні прадмет побыту, адмысловае прыстасаванне для барацьбы з мухамі. Уяўляе сабой пасудзіну шарападобнай формы з вузкім кароткім рыльцам, дно якой мае лейкападобную адтуліну. Ножкі мухалоўкі забяспечвалі зазор паміж адтулінай і паверхняй стала, на якім стаяла пасудзіна. У паглыбленне вакол згаданай адтуліны заліваўся квас, сіроп, сываратка малака ці іншая прывабная для мух вадкасць, пасля чаго рыльца закрывалі коркам. Маглі выкарыстоўваць таксама і мыльны раствор, але, у такім выпадку, пад адтулінай мухалоўкі патрэбна было паставіць асобную пасудзіну з прынадай (напрыклад, кіслае малако з кавалкамі хлеба), падымаючыся ад якой муха трапляла ў пастку. Патрапіўшы ў мухалоўку праз адтуліну знізу і не маючы магчымасці выбрацца вонкі, насякомыя аказваліся ў вадкасці і гінулі. Верхняя адтуліна дапамагала зручна ачысціць гэта цікавае прыстасаванне. Лічыцца, што падобныя шкляныя мухалоўкі з’явіліся ў канцы ХІХ стагоддзя і ўжо ў хуткасці атрымалі шырокае распаўсюджанне. Працягвалі выкарыстоўвацца яны пэўны час і ў другой палове ХХ стагоддзя.