"Ноч. Май. Музей"

«Ноч музеяў - 2019» прайшла пад лозунгам «Усе ўзросты і пакаленні - у музей!». Усіх, хто прыйшоў да нас у гэты вечар чакалі...

Інтэлектуальна-забаўляльная праграма «Ноч. Май. Музей»

У Міжнародны дзень музеяў мы чакаем сваіх наведвальнікаў у госці і абяцаем шмат цікавага! ...

Ноч музеяў 2019

Запрашаем да ўдзелу ў конкурсе! ...

Цікавая сустрэча

11 красавіка супрацоўнікі музея завіталі да Павульскай Валянціны Іванаўны. Дачка вядомага беларускага агранома,...

У памяці няма межаў. Шталаг 342 – гэта вечная рана на грудзях Беларусі

11 красавіка ва ўсім свеце адзначаецца Міжнародны дзень вызвалення вязняў фашысцкіх канцлагераў. Глыбоччына не...

Экзотыка па-глыбоцку

У Беларусь прыйшла доўгачаканая вясна! А ў Глыбоцкі музей завіталі незвычайныя госці: хамелеон, агама, багамол,...

«Фэст экскурсаводаў - 2019"

«Фэст экскурсаводаў" пройдзе ў Беларусі ў дзесяты раз. Экскурсіі па гістарычных мясцінах нашай краіны пройдуць...

Мультымедыйная лекцыя "Мы памятаем…". Лекцыя распавядае пра падзеі Вялікай Айчыннай вайны на Глыбоччыне. У ходзе правядзення мерапрыемства дэманструецца відэафільм, падрыхтаваны супрацоўнікамі музея на падставе ўспамінаў відавочцаў ваенных падзей, а таксама ўключае звесткі аб існаванні лагера смерці і яўрэйскага гета, аб барацьбе падпольнай арганізацыі і вызваленні горада. У фільме выкарыстаны кадры ваеннай хронікі, фота і відэа архіў музея. 

Тэматычная выстава «Пра герояў былых часоў». Інсталяцыйнае рашэнне выставы выканана з дапамогай фондавых калекцый ваеннай тэматыкі. Узнагародныя знакі, ордэны і медалі, дакументы і друкаваныя выданні, ваенная амуніцыя - гэта тое нямногае, што змогуць убачыць наведвальнікі выставы.

Мерапрыемствы маюць мабільны характар, а таму могуць быць праведзены на базе ўстаноў адукацыі, на прадпрыемствах і арганізацыях горада і раёна.

Гістарычнае падарожжа з наведваннем памятных знакаў, воінскіх і мемарыяльных пахаванняў горада і раёна. Мемарыяльны комплекс «Барок», месцы масавага расстрэлу яўрэяў Глыбокага, брацкія магілы, помнік спаленым вёскам, помнік на магіле італьянскіх ваеннапалонных, памятны знак глыбоцкім падпольшчыкам – такі маршрут, на якім супрацоўнікі музея прапануюць узгадаць пра падзеі ваенных гадоў на Глыбоччыне. 

ДАВАЙТЕ ПАМЯТАЦЬ І НІКОЛІ НЕ ЗАБЫВАЦЬ АБ ПОДЗВІГАХ НАШЫХ БАЦЬКОЎ, ДЗЯДОЎ І ПРАДЗЕДАЎ

У канцы чэрвеня 1944 года войскі 1-га Прыбалтыйскага фронту, знішчыўшы віцебскую групоўку праціўніка, пачалі Полацкую наступальную аперацыю. 145-я стралковая дывізія 92-га стралковага корпуса 43-й арміі вяла баявыя дзеянні на тэрыторыі Глыбоцкага раёна.

1 ліпеня 1944 года. Перад часткамі 145 стралковай дывізіі была пастаўлена задача: праследаваць адыходзячага праціўніка і да 22.00 авалодаць рубяжом Якубоўшчына- Каралёва, перарэзаўшы чыгунку Загацце - Маладзечна, пасля чаго авалодаць г. Глыбокае.

Савецкі танк на вуліцах ГлыбокагаУ раёне Шоша праз рэчку праціўнік разбурыў мост, дарогу ад Шоша да Перавоза замініраваў супрацьтанкавымі мінамі і фугасамі, па дарозе ў некаторых месцах стварыў лясныя завалы. Мост праз раку Шоша ў раёне Перавоза праціўнік таксама разбурыў і зладзіў засаду групай да 40 чалавек на заходнім беразе ў раёне Перавоза. Засаду падтрымлівалі дзве батарэі 75-мм гармат і адна мінамётная батарэя 61,4-мм мінамётаў. Спачатку вораг аказаў агнявое супраціўленне, але з 21.00 пачаў адыходзіць у напрамку г. Глыбокае.

Авіяцыя праціўніка адзінкавымі самалётамі і групамі па 2-6 самалётаў тыпу «ФВ-190" вяла разведку і абстрэльвала калоны частак дывізіі і транспарт, які рухаўся па дарогах.

145 Віцебская стралковая дывізія, у мэтах выканання загаду камандзіра 92 стралковага корпуса, праследавала адыходзячага праціўніка наступнымі часткамі: 39 танкавая брыгада, 403 стралковы полк, рота аўтаматчыкаў 599 стралковага палка, тры батарэі 277 артылерыйскага палка, батарэя 558 мінамётнага палка, батарэя 255 асобнай знішчальнай процітанкавай дывізіі. Наступленне вялося ў напрамку Шоша - Вострава - Перавоз - Передолы - Міхалі, да мяжы Шкатуліна - Галубічы.

Камандзірам галоўнага атрада прызначаны быў камандзір 599 стралковага палка падпалкоўнік Сярэбранікаў.

Журнал баявых дзеянняў 89-й танкавай брыгады1.07.1944. З 16.30 брыгада рыхтавалася да выканання новай баявой задачы ў паўднёва-заходнім кірунку.
Праціўнік адыходзіць у паўднёва-заходнім і паўднёвым напрамку, з мэтай прыкрыцця адыходу сваіх войскаў і эвакуацыі складоў з Глыбокага выставіў моцны заслон пяхоты, узмоцненай самаходнымі ўстаноўкамі (СУ «Фердынанд»), танкамі і артылерыяй, якія дзейнічаюць з засад, адкрывае ўпартае супраціўленне прасоўванню частак брыгады.
Да 23.00 праціўнік аказаў супраціўленне з мяжы: 6 СУ «Фердынанд» на гасцінцы на поўдзень ад возера Забелле; пяхота - 0,7 км на поўдзень ад Пятроўскія, 1 км на паўднёвы захад ад Запруддзе, на ўсход ад Літоўшчна; артылерыя - на ўсход ад Юльянава і на поўнач Бурсы і лес на паўночны ўсход ад Бурсы; танкі - на ўсход ад Бурсы.
Брыгада з 22.00 выступіла з лесу і здзейсніўшы 30 км марш да 22.30 галаўной калонай танкаў (202-й танкавы батальён) дасягнула вышыні што на поўнач ад Бурсы і была атакаваная моцным агнём СУ «Фердынанд» і артылерыяй праціўніка, спыніла рух. Па загадзе камандзіра брыгады была выслана пешая разведка, якая ўстанавіла наяўнасць СУ, артылерыі, танкаў і пяхоты праціўніка на мяжы, панесла страты і параненымі вярнулася, а танкавыя батальёны брыгады да 1.00 занялі абарону на рубяжы:
3-ці танкавы батальён – паўднёвы ўсход ад Нарушова,
203-ці танкавы батальён - на паўночны ўсход 1 км ад Літоўшчына,
202-ці танкавы батальён - Пятроўскія.

1.07.1944. Полк чакае вялікі і самы цяжкі маршрут: пераадолець лес, месцамі балоты, вырвацца на аператыўны прастор, а таксама пераадольваць месцамі замініраваныя дарогі. Атрымаўшы загад полк рушыў у шлях і на працягу сутак бесперапынна рухаўся і да раніцы выйшаў да вёскі Прыполеўшчызна, не даязджаючы да мястэчка Глыбокае 4 км.
У лесе ў перыяд здзяйснення маршу ў раёне в. Шоша на мінах падарвалася аўтамашына «Шэўрале» 1-га дывізіёна. Такім чынам быў здзейснены марш да 50 км.

02.07.1944. Дывізія пачала весці бой за горад Глыбокае. Полк 1 і 3 дывізіёна вёў агонь, падтрымліваючы наступленне нашай пяхоты. Сумесна з нашай дывізіяй за горад Глыбокае вёў бой наш сусед справа - 145 стралковая дывізія. Праціўнік пад нашымі ўдарамі вымушаны быў адысці і полк пачаў яго праследаванне, імкнучыся на захад. Здзяйсняючы марш, полк да раніцы выйшаў на ўскраек лесу і падышоў у 2-х км да горада Дунілавічы.

(матэрыял падрыхтаваны на падставе “Журнала баявых дзеянняў 434 артылерыйскага палка”)

З 28.06 па 02.07.1944 г. Часткі корпуса, пераадольваючы нязначнае супраціўленне груп прыкрыцця праціўніка, да зыходу дня 2.07.44 г. выйшлі на рубеж: Антаполле, Бартылёўка, Гаравыя, Кісарэўшчына, Устронь, паўночна-усходняя ўскраіна Забор’я, Гнілякі.
Артылерыя сканцэнтравалася ў раёнах: 908-ы артылерыйскі полк - Бартылёўка, Навасёлкі; 759-ы знішчальна-супрацьтанкавы артылерыйскі полк у 17.00 сканцэнтраваўся ў в. Шабаны і ў 18.00 атрымаў задачу дзейнічаць у складзе 344-й стралковай дывізіі. У 19.00 - на маршы ў раён в. Шчарбы.
118-ы механізаваны полк і 682-ы артылерыйскі полк на 16.00 з раёна Кшэвічы, Стажыца, мяняе баявы парадак у раён Гнілякі, Мацясы.
377-ы цяжкі самаходна-артылерыйскі полк дзейнічае ў перадавых атрадах 235-й стралковай дывізіі.
1224-ы гвардзейскі артылерыйскі полк - засяродзіўся ў раёне Вострава ля воз. Мылічына.

03.07.1944 г. Часткі корпуса працягвалі праследаваць праціўніка і да зыходу дня выйшлі на рубеж: Пятровічы, Белькі, Трумпічы, Манеўшчызна, Васілеўшчызна.

(матэрыял падрыхтаваны на падставе “Журнала баявых дзеянняў штаба артылерыі 60 стралковага корпуса”)

2 ліпеня 1944 года. 729 стралковы полк 145 стралковай дывізіі атрымаў загад на праследванне адыходзячага праціўніка.

Праціўнік, прыкрываючыся невялікімі ар'ергардамі, адступаў у кірунку Глыбокага. У 21.00 полк выступіў з раёна сканцэнтравання і здзейсніў марш на 30 км у раён в. Міхалі і з маршу ўступіў у бой з ар'ергардам праціўніка ў раёне Нядведкі - Жукі. Рашучым наступленнем праціўнік быў выбіты з населеных пунктаў і бязладна адступаў. Замацаваўся праціўнік у раёне Станулі - Жабінка. Пры гэтым праціўнік страціў да 60 салдат і афіцэраў. У 16.00 батальёны занялі зыходнае становішча для наступлення ў раёне в. Латушкі. У 21.00 праціўнік быў выбіты з раёна Станулі - Жабінка. Полк абыходным манеўрам абышоў мястэчка Глыбокае справа і выйшаў у 7.00 да фальварка Шарабаі 3 ліпеня 1944 года.

(матэрыял падрыхтаваны на падставе “Журнала баявых дзеянняў 145 стралковай дывізіі”)

02.07.1944 Полк, пакінуўшы авангард з трох гарматных батарэй, на аўтамашынах, падтрымліваючы 599-ы стралковы полк, праследуе праціўніка ў заходнім кірунку, рухаючыся па маршруце Вялікае Лядзіна на Глыбокае. Да зыходу дня часткі сустрэлі супраціўленне ў раёне вёскі Перавоз і завязалі бой.
4-я батарэя прамой наводкай вяла агонь па вёсцы Перавоз, рассеяўшы да 20 салдат нямецкай пяхоты, знішчыўшы 1 кулямёт.
03.07.1944 Праціўнік адыходзіць у заходнім кірунку. Нашы часткі, пераадольваючы ўпартае супраціўленне праціўніка, прасоўваюцца наперад. У 10.00 завязалі бой у раёне вёскі Галубічы. Праціўнік прадпрыняў контратаку, да зыходу дня выйшлі ў раён Ластавічы.
4-я батарэя, прамой наводкай, гарматы сяржанта Балыбердина, вяло агонь па контратакуючай пяхоце. Пяхота пры падтрымцы некалькіх артылерыйскіх батарэй, перайшла ў контратаку з самаходкай «Фердынанд». Нямецкая гармата біла адразу, падышоўшы на 200 метраў спынілася, адкрыла беглы агонь. Завязалася артылерыйскі дуэль.
Камандуючы гарматай, камандзір узвода, малодшы лейтэнант Нафенка, камандзір гарматы Балыбердзін, наводчык сяржант Маркаў, уступілі ў няроўны бой. Дуэль скончылася перамогай савецкіх артылерыстаў, «Фердынанд» падпалены. Будучы параненымі, камандзір гарматы, наводчык і камандзір гарматы заставаліся ў страі. Сцякаючы крывёй, загінуў малодшы лейтэнант Нафенка, цяжка паранены наводчык Маркаў і лёгка паранены камандзір гарматы Балыбердзін. Батарэя падбіла адну машыну і знішчыла 20 салдат.
04.07.1944 Праціўнік, моцна мініруючы мясцовасць, аказваючы ўздзеянне на нашы баявыя парадкі, адыходзіць у заходнім кірунку. Нашы часткі з баямі занялі раённы цэнтр Глыбокае і да зыходу дня дасягнулі ст. Варапаева, дзе праціўнік аказаў моцнае супраціўленне.

 (матэрыял падрыхтаваны на падставе “Журнала баявых дзеянняў 277-га артылерыйскага палка”)

База дадзеных з'яўляецца вынікам навукова-даследчай працы. Выяўленне новых імёнаў і ўнясенне дапаўненняў працягваецца. Прадстаўленыя ў базе дадзеных звесткі могуць быць няпоўнымі або ўтрымліваць недакладную інфармацыю пра персаналіі. З мэтай дапаўнення і ўдакладнення дадзеных просім паведамляць на электронную пошту музея любую інфармацыю для далейшага вывучэння і ўнясення змяненняў. Глядзець тут.